تو هم میتونی وکیل داشته باشی!
ابتدا قرارداد کار (کتبی یا شفاهی) را بررسی کنید و مستندات مربوط به حقوق، فیش حقوقی، برگههای حضور و غیاب، پیامکها یا ایمیلهای تبادل شده با کارفرما را جمعآوری نمایید. اگر قرارداد کتبی ندارید، هر گونه مدرکی که نشاندهندهٔ رابطهٔ کاری و میزان توافقشده حقوق است (مانند پیامرسانی، فیش بانکی یا شهادت همکاران) را تهیه کنید.
قبل از طرح شکایت، یک درخواست کتبی به کارفرما ارسال کنید و موضوع را صریحاً مطرح نمایید. در این نامه یا ایمیل مقدار مبلغ پرداخت نشده یا کمتر پرداختشده و مدت زمان آن را ذکر کنید و درخواست تسویه نمایید. حفظ پرینت نامه یا تأییدیه ارسال ایمیل یا پیامک برای مدارک بعدی ضروری است.
اگر کارفرما به درخواست کتبی پاسخ نداد یا حاضر به پرداخت نشد، میتوانید به اداره کار یا مراجع حل اختلاف سازمان تأمین اجتماعی مراجعه کنید. در ایران معمولاً شکایتهای حقوق و مزایا در اداره کار (اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی) ثبت میشود. با مدارک هویتی، قرارداد، فیشها و نامهٔ ارسالی به کارفرما به اداره کار مراجعه کنید.
در اداره کار فرم شکایت را تکمیل کنید و خواستهٔ خود (پرداخت مابهالتفاوت حقوق کمتر پرداختشده تا حداقل حقوق قانونی، خسارت تأخیر و چند برابرها در صورت عدم اجرای حکم) را بهصورت کتبی قید نمایید. رسید ثبت شکایت و شمارهٔ پرونده را دریافت و محفوظ نگه دارید.
در جلسهٔ رسیدگی، تمام مدارک را به همراه داشته باشید: قرارداد، فیش حقوقی، لیست حضور و غیاب، پیامها، تصویر پرداختها و در صورت لزوم گواهی همکاران یا شاهدان. بهصورت مستدل و منظم توضیح دهید که کارفرما حقوق کمتر از حداقل را پرداخت کرده و خواهان اجرای قانون و دریافت مابهالتفاوت هستید.
به قانون کار و آییننامههای مزدی اشاره کنید که حداقل حقوق تعیینشده برای کارگران را مشخص میکند. اگر تشکل یا اتحادیهٔ کارگری دارید، از مشاورهٔ آنها بهرهمند شوید. قاضی یا داوران اداری معمولاً بر اساس مقررات کار و دلایل ارائهشده حکم صادر میکنند.
چنانچه رأی به نفع شما صادر شود، حکم اجراییه صادر میشود و کارفرما ملزم به پرداخت مابهالتفاوت و خسارتهای قانونی است. در صورت مقاومت کارفرما، از طریق اجرای ثبت یا مراجع قضایی برای اجرای حکم اقدام کنید. اداره کار گاهی دستور موقت یا اجراییه صادر میکند که باید پیگیری شود.
همیشه از ارائهٔ مدارک کامل و مستدل اطمینان حاصل کنید و مهلتهای قانونی برای شکایت را رعایت کنید. تعهدات کارگر و کارفرما در قانون کار مشخص است؛ کارفرما ملزم به رعایت حداقل مزد، پرداخت بهموقع و ارائهٔ فیش حقوقی است. اگر اخراج، انتقال یا تهدید به وضعیتی نامناسب بهخاطر طرح شکایت صورت گیرد، میتوانید ادعای تبعیض یا اخراج غیرقانونی را نیز مطرح کنید.
در پروندههای پیچیده یا وقتی کارفرما دارای وکیل است، از مشورت و نمایندگی یک وکیل متخصص در دعاوی کار و حقوق کارگری استفاده کنید. وکیل میتواند روند شکایت، تهیهٔ لایحه و پیگیری اجرای حکم را بهصورت حرفهای انجام دهد.
پس از دریافت مبالغ، رسیدها و مستندات دریافت را نگهدارید تا در صورت ادعاهای بعدی کارفرما دچار مشکل نشوید. در صورت اختلاف بر سر نحوهٔ محاسبه یا مبالغ، میتوانید از طریق همان مرجع یا مراجع قضایی اعتراض کنید.
برای پیگیری دقیقتر پرونده و دریافت مشاوره تخصصی حقوق کار، از خدمات حقوقی vakiljo.ir استفاده کنید.