تو هم میتونی وکیل داشته باشی!
صلاحیت مالی مرزبندیِ رسیدگی به دعاوی را بر اساس ارزش خواسته تعیین میکند و در نظام قضایی ایران میان شوراهای حل اختلاف و دادگاههای عمومی حقوقی تقسیم شده است. تغییرات قوانین آئین دادرسی و بخشنامههای قوه قضائیه ممکن است حد نصابها را در سالهای مختلف تغییر دهد، بنابراین اطلاع از آخرین میزان خواسته برای انتخاب مرجع صالح ضروری است.
در سال ۱۴۰۲، شورای حل اختلاف در دعاوی مالیِ حقوقی صلاحیت رسیدگی به اختلافاتی را داشت که ارزش خواسته آنها تا سقف معینی تعیین شده بود. به طور معمول این حد نصاب از طرف قوه قضائیه یا هیئت مقررات گذاری قضایی اعلام میشود و شامل پروندههای کیفری مختصر، دعاوی مدنی کوچک و حقوقی با خواسته کمارزش میگردد.
در سال ۱۴۰۳ نیز شوراهای حل اختلاف به عنوان مرجع تخصصی برای رسیدگی به امور حقوقی با خواستههای مالیِ خرد ادامه فعالیت کردند. هرگونه افزایش یا کاهش سقف مالی صلاحیت شوراها معمولاً با هدف کاهش اطاله دادرسی و سپردن دعاوی خرد به مراجع سادهتر صورت میپذیرد.
دادگاه عمومی حقوقی مرجع رسیدگی به دعاوی مالی با ارزش بیش از سقف تعیینشده برای شوراهای حل اختلاف است. در سال ۱۴۰۲، پروندههایی که ارزش خواسته آنها از حد نصاب شوراها فراتر میرفت، در دادگاه عمومی حقوقی مطرح میشدند. این دادگاهها همچنین صالح برای صدور آرای حقوقی، اقامه دعاوی تامین خواسته و قرارهای بدوی حقوقی بودند.
در سال ۱۴۰۳ نیز دادگاههای عمومی حقوقی به رسیدگی به دعاوی با خواستههای باارزش تر ادامه دادند. تغییرات در حد نصابها ممکن است موجب انتقال برخی دعاوی از شورا به دادگاه یا بالعکس شود؛ لذا نیاز است که شاکی یا خواهان پیش از اقامه دعوا، مرجع صالح را بر اساس مبلغ خواسته و نوع دعوی تعیین کند.
برای مشخص کردن اینکه یک دعوی مالی باید در شورای حل اختلاف یا دادگاه عمومی حقوقی اقامه شود، ابتدا باید مبلغ خواسته برآورد و با آخرین حد نصاب اعلامشده مقایسه گردد. اگر مبلغ خواسته معادل یا کمتر از حد نصاب شوراها بود، صالح شورای حل اختلاف است؛ در غیر این صورت دادگاه عمومی حقوقی صالح خواهد بود.
برخی دعاوی مالی به دلیل ماهیت خاص یا قوانین خاص موضوعه، فارغ از مبلغ خواسته، در دادگاههای اختصاصی یا مراکز دیگر مطرح میشوند؛ مانند دعاوی مربوط به حقوق کار، اموال غیرمنقول، یا دعاوی موضوع قانون خاص. همچنین برخی دعاوی خانوادگی یا قراردادهای بلندمدت ممکن است تابع قواعد متفاوتی باشند.
پیش از اقامه دعوا توصیه میشود که خواهان مقدار خواسته را بطور دقیق تعیین و مدارک مالی و قراردادی خود را تکمیل نماید. استفاده از مشاوره حقوقی برای تعیین مرجع صالح، تنظیم دادخواست مناسب و انتخاب خواستههای تکمیلی (مانند هزینه دادرسی و خسارت) میتواند از ارجاع پرونده به مرجع نامناسب جلوگیری کند.
صلاحیت مالی شوراهای حل اختلاف و دادگاههای عمومی حقوقی در سالهای ۱۴۰۲ و ۱۴۰۳ بر اساس حد نصابهای اعلامشده تعیین شده است. برای جلوگیری از خطا در تعیین مرجع صالح و افزایش شانس موفقیت در دعوی، بهتر است قبل از طرح دعوا از مشاور حقوقی کمک گرفته شود.
برای دریافت مشاوره حقوقی تخصصی و بهرهمندی از خدمات وکیل حرفهای در تعیین مرجع صالح و تنظیم دادخواست میتوانید از خدمات حقوقی vakiljo.ir استفاده کنید.