تو هم میتونی وکیل داشته باشی!
ملاقات فرزند با والدین پس از جدا شدن یا اختلافات خانوادگی حق قانونی فرزند و والدین است و در صورت بروز اختلاف درباره زمان و مکان ملاقات، یکی از طرفین میتواند دادخواست تعیین زمان و مکان ملاقات به دادگاه خانواده ارائه دهد. در ادامه مراحل، مدارک لازم و نکات مهم حقوقی درباره طرح این دادخواست توضیح داده شده است.
هر یک از والدین، سرپرست قانونی یا شخصی که حضانت واقعی فرزند را بر عهده دارد میتواند برای تعیین زمان و مکان ملاقات اقدام کند. همچنین اگر شخص ثالثی مانند پدربزرگ، مادربزرگ یا نسبی دارای رابطه عاطفی و قانونی با طفل باشد و دادگاه صلاح بداند، امکان طرح درخواست وجود دارد.
دادگاه خانواده در محل اقامت طفل یا محل سکونت خوانده صلاحیت رسیدگی به دادخواست تعیین ملاقات را دارد. اگر موضوع در جریان پرونده طلاق یا اختلافات حضانت مطرح شده باشد، همان دادگاه خانواده که پرونده حضانت یا طلاق را رسیدگی میکند نیز میتواند در خواسته ملاقات تصمیمگیری کند.
برای تقدیم دادخواست به همراه فرم دادخواست، مدارک زیر معمولاً مورد نیاز است:
- اصل و کپی شناسنامه و کارت ملی خواهان و در صورت امکان خوانده
- سند یا مدارکی که حکایت از نسبت پدری یا مادری یا حضانت دارد (رونوشت حکم طلاق، حکم حضانت یا سند رسمی سایر مدارک مرتبط)
- مدارکی که هویت و محل سکونت طفل را ثابت میکند (شناسنامه فرزند، کارت واکسیناسیون یا مدارک تحصیلی)
- ادله و توضیحات کتبی درباره پیشنهادهای زمان و مکان ملاقات و دلایل مخالفت طرف مقابل (در صورت وجود پیامک، تماس تلفنی یا شاهد میتوان ضمیمه کرد)
در متن دادخواست باید خواسته به صورت واضح بیان شود؛ مثلاً «تقاضای تعیین وقت ملاقات فرزند به نحو ... یک روز در هفته/هر دو هفته یکبار، در محل ... یا در اداره بهزیستی/محل مناسب دیگر». همچنین باید دلایل درخواست و استناد قانونی مطرح شود. استناد معمولاً بر اساس قانون حمایت از خانواده و قوانین مربوط به حقوق کودک و مصالح طفل انجام میشود.
در مواردی که میان طرفین اختلاف شدید وجود دارد، دادگاه ممکن است دستور انجام تحقیق محلی، معاینات مشاورهای یا ارجاع به پزشکی قانونی روانی و اجتماعی را صادر کند تا منافع و مصلحت طفل را بررسی نماید. خواهان میتواند ضمن دادخواست درخواست انجام تحقیقاتی برای مشخص شدن صلاحیت ملاقات و شرایط آن ارائه دهد.
پس از تقدیم دادخواست، دادگاه وقت رسیدگی تعیین میکند. در جلسه رسیدگی هر دو طرف فرصت بیان دلایل را دارند و دادگاه با توجه به مصلحت کودک و شرایط خانوادگی تصمیم میگیرد. دادگاه ممکن است ملاقات را مشروط کند (مثلاً حضور شخص ثالث، نظارت بهزیستی یا ملاقات در محل تعیینشده) یا زمان و مکان مشخصی را مقرر نماید.
حکم دادگاه برای تعیین زمان و مکان ملاقات لازمالاجرا است. در صورت ممانعت از اجرای ملاقات از طرف حضانتکننده یا هر شخص دیگر، طرف مقابل میتواند درخواست اجرای حکم و یا اقدام کیفری (مانند شکایت برای ممانعت از ملاقات) ارائه کند. اجرای احکام مدنی یا درخواست انتظامی و کیفری بسته به مورد توسط دادگاه انجام میشود.
- مصلحت و منافع کودک اولویت اصلی دادگاه است؛ هر تصمیمی که به ضرر روانی یا جسمی کودک باشد رد خواهد شد.
- تعیین زمان و مکان ملاقات باید به گونهای باشد که ارتباط عاطفی فرزند با هر دو والد حفظ شود، مگر در مواردی که خطر جدی برای طفل وجود داشته باشد.
- در صورت وجود سوءمصرف مواد، خشونت خانوادگی یا خطرهای مشابه، امکان محدود کردن یا قرار دادن ملاقات تحت نظارت وجود دارد.
- بهتر است توافقات ملاقات به صورت کتبی و با فورم حقوقی تنظیم و به دادگاه ارائه شود تا از اختلافات آینده جلوگیری شود.
نمونهای کوتاه از عبارت درخواست: «احتراماً باستحضار میرساند اینجانب (نام خواهان) به لحاظ (وضعیت قانونی مثل طلاق/حضانت) تقاضای تعیین زمان و مکان ملاقات قانونی فرزند (نام طفل) را دارم. پیشنهاد میگردد ملاقات به صورت (روزها/ساعات مشخص یا هر دو هفته یکبار) در محل (اداره بهزیستی/منزل مادر/محل عمومی) با رعایت مصلحت کودک برقرار گردد. خواهشمند است پس از رسیدگی دستور مقتضی صادر شود.»
برای افزایش شانس قبولی دادخواست و جلوگیری از اشتباهات حقوقی در تنظیم متن و ارائه مدارک، توصیه میشود از خدمات وکلای خانواده یا دفاتر حقوقی مجرب استفاده کنید. وکیل میتواند دفاعیهها، دلایل حقوقی و پیشنهادات عملی برای زمان و مکان ملاقات را بهصورت حرفهای تنظیم نماید.
برای دریافت مشاوره حقوقی و کمک در تنظیم و پیگیری دادخواست تعیین زمان و مکان ملاقات، از خدمات حقوقی vakiljo.ir استفاده کنید.