مقدمه

شورای حل اختلاف یکی از نهادهای رسمی برای رسیدگی به دعاوی کم‌ارزش مالی، خانوادگی و اختلافات محلی است.
حضور طرفین دعوا در جلسات شورای حل اختلاف نقش مهمی در روند رسیدگی و صدور رأی دارد.
اما چه اتفاقی می‌افتد اگر یکی یا هر دو طرف در جلسه حاضر نشوند؟

در این مقاله به مراحل قانونی در صورت عدم حضور طرفین در شورای حل اختلاف می‌پردازیم و توضیح می‌دهیم که در هر وضعیت، چه عواقب و پیامدهایی وجود دارد.

اهمیت حضور در شورای حل اختلاف

شورای حل اختلاف در درجه اول برای ایجاد صلح و سازش تشکیل شده است.
حضور طرفین به شورا این امکان را می‌دهد که با شنیدن اظهارات هر دو طرف راه‌حلی مناسب پیدا کند.

عدم حضور طرفین ممکن است:

• روند رسیدگی را متوقف یا به تعویق بیندازد

• منجر به صدور رأی غیابی شود

• حقوق یکی از طرفین را به خطر بیندازد

وضعیت‌های مختلف عدم حضور

1. عدم حضور خواهان (شاکی)

اگر خواهان در جلسه رسیدگی حاضر نشود:

• شورا ممکن است قرار ابطال یا رد دادخواست صادر کند.

• پرونده مختومه می‌شود مگر خواهان دوباره شکایت جدید مطرح کند.

✅ نکته:
در برخی موارد، اگر مدارک کافی باشد، شورا می‌تواند به صورت غیابی رسیدگی کند.

2. عدم حضور خوانده (متهم یا طرف مقابل)

اگر خوانده در جلسه حاضر نشود:

• شورا می‌تواند با توجه به اظهارات خواهان و مدارک ارائه‌شده
  رأی غیابی به نفع خواهان صادر کند.

• رأی غیابی قابل واخواهی است، یعنی خوانده می‌تواند در مهلت قانونی
  به رأی اعتراض کند.

✅ نکته:
ابلاغ صحیح و قانونی به خوانده شرط لازم برای صدور رأی غیابی است.

3. عدم حضور هر دو طرف

اگر هیچ یک از طرفین در جلسه حاضر نشوند:

• شورا معمولاً پرونده را بایگانی یا مختومه می‌کند.

• هیچ رأی یا تصمیمی صادر نمی‌شود مگر در موارد خاص که مدارک کافی باشد.

مراحل قانونی رسیدگی در غیاب طرفین

1. ابلاغ وقت رسیدگی به طرفین طبق قانون

2. انتظار برای حضور طرفین در جلسه

3. اگر فقط خواهان غایب باشد، قرار رد یا ابطال دادخواست

4. اگر فقط خوانده غایب باشد، صدور رأی غیابی

5. اگر هر دو طرف غایب باشند، بایگانی یا مختومه شدن پرونده

ابلاغ قانونی چگونه انجام می‌شود؟

ابلاغ از طریق:

• سامانه ثنا

• ابلاغیه کاغذی توسط مأمور ابلاغ

• ارسال پیامک یا تماس تلفنی (در موارد خاص)

اگر ابلاغ به درستی انجام نشده باشد، رأی غیابی اعتبار ندارد.

مهلت اعتراض به رأی غیابی (واخواهی)

طبق قانون:

• خوانده از زمان ابلاغ رأی غیابی
  ۲۰ روز برای ثبت اعتراض (واخواهی) فرصت دارد.

• اگر ساکن خارج از کشور باشد، این مهلت دو ماه است.

واخواهی به معنای درخواست تجدید رسیدگی در همان شورای حل اختلاف است.

هزینه‌های دادرسی در صورت عدم حضور

اگر پرونده رد یا مختومه شود،

• هزینه دادرسی به خواهان مسترد نمی‌شود.

• اگر رأی به نفع خواهان صادر شود، خوانده ممکن است ملزم به پرداخت هزینه‌های دادرسی گردد.

توصیه‌های حقوقی

✅ اگر خواهان هستید، حتماً در جلسات شرکت کنید یا وکیل معرفی کنید.

✅ اگر خوانده هستید و ابلاغ دریافت کرده‌اید،
عدم حضور به معنای پذیرش خطر صدور رأی غیابی است.

✅ اگر به رأی غیابی اعتراض دارید،
در مهلت قانونی واخواهی کنید.

✅ همیشه اطلاعیه‌های سامانه ثنا را بررسی کنید
تا از جلسات شورا بی‌خبر نمانید.

پرسش‌های متداول

🔹 اگر به دلیل موجه نتوانم حاضر شوم چه کنم؟
می‌توانید لایحه یا درخواست استمهال (تأخیر جلسه) به شورا ارسال کنید.

🔹 اگر رأی غیابی صادر شود و واخواهی نکنم چه می‌شود؟
رأی قطعی و لازم‌الاجرا می‌شود.

🔹 آیا شورا می‌تواند بدون حضور طرفین رأی بدهد؟
در صورت وجود مدارک کافی و ابلاغ قانونی به خوانده، بله.

جمع‌بندی

• عدم حضور خواهان منجر به رد یا ابطال دادخواست می‌شود.

• عدم حضور خوانده می‌تواند باعث صدور رأی غیابی شود.

• عدم حضور هر دو طرف منجر به بایگانی شدن پرونده می‌شود.

• رأی غیابی قابل واخواهی است و در صورت عدم اعتراض قطعی می‌شود.

📞 اگر برای پیگیری پرونده‌های شورای حل اختلاف یا دفاع در برابر رأی غیابی نیاز به مشاوره دارید، همین حالا با کارشناسان حقوقی ما تماس بگیرید.