تو هم میتونی وکیل داشته باشی!
برگرداندن مهریه بخشیدهشده: ابراء، هبه یا صلح؟ راهنمای کامل شرایط و مدارک
برگرداندن مهریه بخشیدهشده: ابراء، هبه یا صلح؟ راهنمای کامل شرایط و مدارک
در دعاوی خانواده یکی از پرسشهای متداول این است که آیا مهریهای که زن به شوهر یا عقدی بخشیده تحت عناوین ابراء، هبه یا صلح قابل بازپسگیری است یا خیر. تفکیک ماهیت حقوقی این اقدام (ابراء، هبه یا صلح) برای تعیین آثار حقوقی و مدارک مورد نیاز ضروری است.
ابراء مهریه چیست و آثار حقوقی آن
ابراء به معنی اسقاط حق است؛ در ابراء زن یا طلبکار بهطور قطعی حق مطالبه مهریه را از بین میبرد. ابراء معمولاً با عبارت صریح در سند یا قرارداد مطرح میشود و نیازمند قصد و رضای مطلق است. اگر ابراء به صورت صریح و با ادله کافی صورت گرفته باشد، بهطور معمول بازگرداندنی نیست مگر اینکه با اکراه، تدلیس یا اشتباه همراه باشد.
هبه مهریه و قابلیت فسخ
هبه یا اهدا تفاوتهایی با ابراء دارد؛ در هبه زن به عنوان مالک، مهر را به دیگری میبخشد اما طبق قانون مدنی، هبه ممکن است قابل فسخ باشد اگر شروط فسخ یا عدم وجود رضای کامل اثبات شود. برای بازپسگیری هبه باید دلایلی مثل وجود شرط رجوع یا غبن، اکراه یا عدم اهلیت گیرنده ارائه شود.
صلح و سازش در مورد مهریه
صلح به معنای توافق طرفین برای خاتمه دادن به دعوا است. اگر مهریه طبق صورتجلسه صلح واگذار شده باشد، اثر قراردادی و الزامآور دارد و بازگرداندن معمولاً مستلزم اثبات فسخ معامله یا نقض تعهد طرف مقابل است. در صورت وجود صلحنامه کتبی که شرایط بازگشت یا اجرای مرحلهبندی را مشخص کرده، باید مطابق مفاد آن عمل شود.
چه شرایط و مدارکی برای بازپسگیری مهریه لازم است؟
مدارک عمومی و شناسایی
اصل شناسنامه و کارت ملی طرفین، مدارک هویتی و سند ازدواج از مدارک پایهای است. ارائه قرارداد یا سندی که واگذاری مهریه را نشان میدهد (سند ابراء، سند هبه، صلحنامه یا صورتجلسه سازش در دادگاه یا دفتر اسناد رسمی) نیز ضروری است.
اسناد اثبات قصد و اکراه
اگر ادعا بر بازپسگیری بهدلیل اکراه، اشتباه یا تدلیس باشد، مدارکی مانند شهادت شهود، گزارش پزشکی یا روانپزشکی در صورت وجود فشار جسمی یا روانی، مکاتبات متنی (پیامک، ایمیل) و هر مستند دیگری که نشاندهنده نبود رضایت واقعی باشد، باید ارائه شود.
مدارک مالی و انتقال مالکیت
در موارد هبه یا انتقال مالی باید اسناد انتقال مالکیت، فیشهای بانکی، سند ملک یا مدارک تفصیلی پرداختها ارائه گردد تا نشان داده شود که واقعاً مالی منتقل شده و آیا شرط بازگشت وجود داشته یا خیر.
مراحل حقوقی و راهکارهای عملی
مشاوره حقوقی و بررسی اسناد
پیش از هر اقدام قضایی لازم است اسناد توسط وکیل متخصص خانواده بررسی شود تا ماهیت عمل (ابراء، هبه یا صلح) مشخص و امکان اثبات خطا یا اکراه ارزیابی گردد. تنظیم لایحه دقیق و جمعآوری دلایل میتواند شانس موفقیت را افزایش دهد.
اقدام قضایی و درخواست ابطال یا فسخ
در صورت وجود دلایل معتبر، امکان طرح دعوای ابطال سند، استرداد مهریه یا اعلام بطلان ابراء در دادگاه خانواده یا حقوقی وجود دارد. دادگاه براساس مدارک و شواهد، حکم مقتضی صادر خواهد کرد.
توصیه نهایی
مسائل مربوط به مهریه و بازپسگیری آن پیچیدگیهای حقوقی و شواهدی خاص میطلبد. برای بررسی دقیق پرونده، جمعآوری مدارک و طرح دعوا یا دفاع مناسب توصیه میشود از خدمات حقوقی vakiljo.ir استفاده کنید.
