تو هم میتونی وکیل داشته باشی!
حقوق و تکالیف شرکا در ملک مشاع (۴ دانگ/۲ دانگ): نحوه استفاده، اداره و منع تصرف
حقوق و تکالیف شرکا در ملک مشاع (۴ دانگ/۲ دانگ)
ملک مشاع زمانی رخ میدهد که چند نفر به نسبتهای مشخص یا برابر مالک یک ملک باشند؛ مانند ۴ دانگ بین دو نفر یا ۲ دانگ بین چند شریک. در این وضعیت، هر شریک دارای حقوق و تکالیفی است که در نظام حقوقی مدنی و قانون ثبت و قانون مدنی پیشبینی شده است. آگاهی از این حقوق و تکالیف برای جلوگیری از اختلافات و اداره صحیح ملک مشاع ضروری است.
حق استفاده و بهرهبرداری از ملک مشاع
هر شریک در ملک مشاع حق استفاده متناسب با سهم خود را دارد. استفاده باید منطبق با نوع و هدف ملک باشد؛ به عنوان مثال، اگر ملک مسکونی است، شرکا حق سکونت یا اجاره دادن را به نسبت سهم دارند. در صورت استفاده نامتناسب یا مخل حقوق دیگران، شریک متضرر میتواند به دادگاه مراجعه و مانع تجاوز یا تصرف غیرمجاز شود.
حق انتقال سهم مشاع
هر شریک میتواند سهم خود را اعم از ۴ دانگ یا ۲ دانگ به دیگری منتقل کند، مگر اینکه قرارداد یا قید قانونی مانع باشد. انتقال سهم به معنای خروج از مالکیت بر ملک نیست؛ بلکه شریک جدید به جای انتقالدهنده به مشاع وارد میشود. ثبت انتقال در دفتر املاک و تنظیم سند لازم است تا حقوق انتقالیافته تثبیت شود.
محدودیتها و منع تصرف علیه حقوق سایر شرکا
هیچ شریکی نمیتواند بدون رضایت دیگران از قسمت مشاع استفادهای کند که حقوق شرکا را تضییع کند؛ مانند احداث بناهای دائمی که بهرهبرداری یا تقسیم را غیرممکن سازد. در صورت تجاوز، سایر شرکا میتوانند صدور حکم الزام به رفع تصرف، تخریب یا اعاده وضع سابق را درخواست کنند. همچنین اقدامات منافی با منافع جمعی، نظیر فروش کلی ملک بدون رضایت همه، ممنوع است.
اداره و مدیریت ملک مشاع
اداره ملک مشاع معمولاً به صورت توافقی بین شرکا انجام میشود. تصمیمگیری درباره امور جاری، تعمیرات، اجاره و نحوه استفاده باید با همکاری شرکا و بر اساس سهم و توافق صورت گیرد. در صورت اختلاف، هر شریک میتواند درخواست تقسیم ملک را مطرح کند یا اداره را به دادگاه ارجاع دهد تا دستورالعمل مناسب صادر شود.
تقسیم ملک و ترتیب صدور حکم
در صورت درخواست تقسیم، قاضی ابتدا امکان تقسیم را بررسی میکند. اگر تقسیم مادی ممکن باشد، ملک میان شرکا تقسیم میشود؛ در غیر این صورت، ممکن است حکم به فروش ملک در حراج و تقسیم ثمن بین شرکا صادر شود. هنگام تقسیم، مزایا و معایب هر نوع تقسیم (تقسیم افقی، عمودی یا فروش) باید بررسی شود تا حق مالکانه هر شریک احقاق شود.
تکالیف مالی و مشارکت در هزینهها
شرکا در نگهداری و تعمیرات لازم برای حفظ ملک مسئولیت دارند و هزینهها باید بر اساس سهم هر یک تقسیم شود. عدم مشارکت در هزینهها میتواند موجبات طرح دعوای مطالبه سهم هزینه یا الزام به پرداخت خسارت را فراهم آورد. همچنین پرداخت عوارض و مالیات ملک مشاع با توجه به سهم هر شریک بر عهده آنان است.
نقش قرارداد مشارکت و ثبت حقوق
تنظیم قرارداد مشارکت یا توافقنامه مکتوب بین شرکا میتواند از بروز اختلافات جلوگیری کند. قرارداد میتواند نحوه استفاده، اداره، حق انتقال و ترتیب تقسیم را تعیین کند. ثبت اسناد و اجرای موافقتنامهها در دفتر املاک به تثبیت حقوق شرکا کمک میکند و راهحلهای حقوقی را تسهیل مینماید.
برای مشاوره تخصصی در خصوص حقوق و تکالیف شرکا در ملک مشاع و استفاده از خدمات حقوقی حرفهای، میتوانید از خدمات vakiljo.ir بهرهمند شوید.
