مواد قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی و مقررات آیین دادرسی مدنی مبنای رسیدگی‌اند. همچنین امکان رسیدگی مجدد در صورت کشف تمکن، تغییر اوضاع و احوال یا تقلب فراهم شده است.
مبنای قانونی ابطال اعسار در حقوق ایران را باید در چند منبع اصلی جست‌وجو کرد. مهم‌ترین آنها:

۱) قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی مصوب ۱۳۹۴ (با اصلاحات بعدی)
- ماده ۷: اصل بر ملائت است و مدعی اعسار باید اعسار خود را اثبات کند. هرگاه خلاف واقع بودن اعسار احراز شود، آثار معافیت از پرداخت نقدی یا تقسیط از بین می‌رود.
- ماده ۸: در صورت کشف توانایی مالی محکوم‌علیه پس از صدور حکم اعسار یا رأی تقسیط، مرجع صادرکننده رأی به درخواست طلبکار می‌تواند رأی را اصلاح ...