محصولات غیرروانگردان ممکن است مشمول مالیات‌های معمول کسب‌وکار باشند، اما فرآورده‌های کانابینوئیدی می‌توانند مالیات‌های خاص بخورند. شفافیت حسابداری و ردیابی موجودی برای کنترل مالیاتی حیاتی است.
در ایران «شاهدانه» (Cannabis sativa) از نظر حقوقی دو وضعیت متفاوت دارد و رژیم مالیاتی/عوارض نیز به‌تبع آن متفاوت اعمال می‌شود. نکته کلیدی این است که هر نوع بهره‌برداری مرتبط با مواد مخدر/روان‌گردان (به‌ویژه ماری‌جوانا/حشیش و اجزای دارای THC) اصولاً ممنوع و جرم است و طبیعتاً «نظام مالیاتیِ فعالیت قانونی» برای آن موضوعیت پیدا نمی‌کند. اما کشت و بهره‌برداری از شاهدانه صنعتی (کم‌THC) برای مصارف مجاز می‌تواند ذیل مجوزهای دستگاه‌های مربوط، امکان‌پذیر باشد و در آن صورت مشمول قواعد عمومی مالیاتی و عوارض می‌شود.

در ادامه، چارچوب را تفکیک می‌کنم:

---

## ۱) اگر فعالیت شما «مواد مخدر/روان‌گردان» تلقی شود: مالیات جایگزین مجوز نیست
- طبق قانون مبارزه با مواد مخدر (با اصلاحات بعدی)، تولید، کشت، نگهداری، خرید و فروش و… مواد مخدر و روان‌گردان جرم‌انگاری شده است.
- بنابراین **پرداخت مالیات یا ثبت کسب‌وکار، فعال ...