سند رسمی مالکیت، سوابق ثبتی، احکام قطعی، و دلایل تصرف طولانی‌مدت مشروع اهمیت دارد. شهادت شهود و کارشناسی تکمیلی می‌تواند مؤید اسناد اصلی باشد.
راهنمای حقوقی تصرفات بنیاد مستضعفان بر املاک و ادله مؤثر برای اثبات مالکیت خصوصی

خلاصه:
- اصل، حمایت از مالکیت خصوصی است؛ هر گونه سلب یا تحدید آن نیازمند نص صریح قانون و رعایت تشریفات قانونی است.
- در دعاوی مربوط به ادعاهای بنیاد مستضعفان، اثبات سبق مالکیت خصوصی و مشروعیت منشاء تملک، کلیدی است.
- مؤثرترین ادله: اسناد رسمی معتبر ثبتی (سند مالکیت رسمی/دفاتر اسناد رسمی)، سابقه ثبتی و تحدید حدود، تصرفات مستمر و مشروع همراه با سند عادی معتبر پیش از ملی‌شدن/انقلاب، آرای قطعی مراجع صالح، و ادله اثبات‌کننده عدم شمول قوانین مصادره.

چارچوب قانونی و مراجع:
- قانون اساسی: اصل ۲۲ (مصونیت اموال)، اصل ۴۶ و ۴۷ (مالکیت خصوصی)، اصل ۴۹ (استرداد ثروت‌های نامشروع توسط دولت مطابق قانون).
- قانون نحوه اجرای اصل ۴۹ قانون اساسی و آیین‌نامه‌های آن: شرایط و تشریفات احراز نامشروع بودن اموال و مرجع صالح (دادگاه انقلاب).
- قانون مدنی: مواد ۲۲، ۴۶، ۴۷، ۴۸، ۱۳۰۵، ۱۳۰۹، ۱۳۱۰، ۱۳۲۱ به بعد (ادله اثبات)، ۱۴۰ به بعد (اسباب تملک)، ۳۵۵ و ۳۵۸ (بیع و تسلیم)، ۱۹۷ (اصل برائت)، ۳۰۸ به بعد (غصب).
- قانون ثبت و آیین‌نامه‌ها: مواد ۲۲، ۲۴، ۷۰، ۷۲ و ۷۳ قانون ثبت (اعتبار اسناد و دفتر املاک؛ اعتبار مطلق دفتر املاک در براب ...