نظریه پزشکی قانونی، پرونده‌های درمانی روان‌پزشکی و سوابق بستری مهم‌ترین ادله‌اند. شهادت مطلعان، پیام‌ها و رفتارهای مستند نیز به عنوان قرائن تکمیلی ارزیابی می‌شوند.
در حقوق ایران، “جنون” از اسباب عدم مسئولیت کیفری و نیز از موجبات حجر در امور مدنی است. برای پذیرش جنون در دادگاه، صرف ادعا کفایت نمی‌کند و باید به ادله اثباتی معتبر و رویه‌های کارشناسی و پزشکی قانونی استناد کرد. مهم‌ترین مدارک و مسیر اثبات به شرح زیر است:

۱) نظریه تخصصی پزشکی قانونی (کلیدی‌ترین دلیل)
- مرجع اصلی تشخیص وضعیت روانی فعلی و گذشته متهم/خوانده طبق رویه قضایی و مواد آیین دادرسی، ارجاع به سازمان پزشکی قانونی و هیأت‌های تخصصی روان‌پزشکی است.
- در امور کیفری: ماده ۱۴۹ قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲ جنون را موجب عدم مسئولیت کیفری می‌داند و تشخیص آن عرفاً با کارشناسی پزشکی قانونی است. دادگاه بر اساس ماده ۱۵۵ همان قانون و قواعد عام ادله، می‌تواند به نظر کارشناسی استناد کند.
- در امور مدنی: مواد ۱۲۰۷ و ۱۲۱۱ قانون مدنی، مجانین را محجور می‌داند. احراز ...