در حقوق ایران، «سود قابل تقسیم» زمانی محقق و قابل استناد برای تقسیم میان شرکا است که اولاً سود تحقق‌یافته باشد (نه صرفاً سود دفتری/برآوردی)، ثانیاً وضعیت مالی شراکت روشن و قابل تصفیه باشد و ثالثاً حقوق اشخاص ثالث (طلبکاران) و اصل سرمایه/زیان‌ها تعیین تکلیف شده باشد. بسته به اینکه شراکت شما «مدنی» است یا «تجاری/شرکتی»، معیارها کمی متفاوت می‌شود:

## ۱) در شراکت مدنی (مشارکت/شرکه بین اشخاص) سود چه زمانی قابل تقسیم است؟
مبنای اصلی، قواعد قانون مدنی درباره «شرکت» و «تقسیم منافع» است:

### الف) سود باید «تحقق یافته» باشد
سود قابل تقسیم معمولاً سودی است که از عملیات واقعی حاصل شده و قابلیت تعیین دارد؛ نه صرف افزایش ارزش احتمالی دارایی‌ها یا سود پیش‌بینی‌شده. در شراکت‌های عملی، معیار تحقق، معمولاً پایان دوره مالی مورد توافق یا اتمام یک پروژه/معامله و امکان تعیین «درآمدها منهای هزینه‌ها و بدهی‌ها» است.

### ب) ابتدا باید تکلیف هزینه‌ها، بده ...