بله، در عمل می‌توان پروانه را به نام شریک یا بستگان دارای شرایط قانونی گرفت. اما مسئولیت‌های مالیاتی، بیمه‌ای و تعهدات صنفی متوجه دارنده پروانه است و باید قرارداد شفاف داخلی تنظیم شود.
بله، از نظر حقوقی می‌توان پروانه کسب را به نام فرد دیگری گرفت؛ اما این کار «راه‌حل بی‌هزینه و بی‌خطر» نیست و باید تفاوت بین صاحب پروانه و مدیر/متصدی واقعی مغازه را درست مدیریت کنید، وگرنه ممکن است با مشکلات صنفی، مالیاتی و حتی کیفری روبه‌رو شوید.

## ۱) مبنای قانونی و کلیات
- صدور پروانه کسب تابع قانون نظام صنفی کشور و آیین‌نامه‌های مربوط است. در بسیاری از اتحادیه‌ها برای اشخاصی که مشمول خدمت وظیفه هستند، ارائه وضعیت روشن نظام‌وظیفه (کارت پایان خدمت/معافیت/گواهی اشتغال به تحصیل/… بسته به مورد) در فرآیند اخذ پروانه کسب مطالبه می‌شود.
- از نظر حقوق خصوصی، اینکه فعالیت اقتصادی «در عمل» توسط شخص دی ...