والد سالمند چگونه می‌تواند نفقه را مطالبه کند؟

Question

تیم حقوقی وکیلجو · Accepted Answer

### ۱) نقش و تکلیف قانونی فرزندان در نگهداری والدین سالمند (نفقه اقارب)
در حقوق ایران، **تکلیف فرزندان به تأمین نفقه والدین** تحت عنوان **«نفقه اقارب»** شناخته می‌شود. مبنای اصلی آن **قانون مدنی** است:

- **ماده ۱۱۹۶ قانون مدنی:** «در روابط بین اقارب فقط اقارب نسبی در خط عمودی اعم از صعودی و نزولی ملزم به انفاق به یکدیگرند.»  
  یعنی **والدین و فرزندان** (بالا و پایین خط عمودی) در صورت تحقق شرایط قانونی، نسبت به هم تکلیف نفقه دارند.

- **ماده ۱۱۹۷ قانون مدنی:** «کسی مستحق نفقه است که **نداشته و نتواند به‌وسیله اشتغال به شغلی وسایل معیشت خود را فراهم نماید**.»  
  پس والد سالمند زمانی مستحق نفقه است که **نیازمند باشد** و **توان کار/درآمد کافی نداشته باشد**.

- **ماده ۱۱۹۸ قانون مدنی:** «کسی ملزم به انفاق است که **متمکن از دادن نفقه باشد**…»  
  یعنی فرزند(ان) باید **توان مالی** داشته باشند؛ تکلیفِ غیرمقدور ایجاد نمی‌شود.

- **ماده ۱۲۰۴ قانون مدنی:** موارد نفقه را شامل

والد سالمند چگونه می‌تواند نفقه را مطالبه کند؟

نقش قانونی فرزندان در نگهداری والدین سالمند

فصل اول: مبانی حقوقی تکلیف فرزندان

فصل دوم: شرایط، حدود و استثنائات تکلیف

فصل سوم: سازوکارهای مطالبه و اجرای حقوق

فصل چهارم: حل‌وفصل اختلافات و راهکارهای حمایتی