پاسخ کوتاه و ناظر به مبانی قانونی

۱) اصل کلی مسئولیت کیفری برای «اظهار خلاف واقع»
- در حقوق کیفری ایران اظهار خلاف واقع—بسته به جایگاه گوینده، موضوع اظهارات و اثر حقوقی آن—می‌تواند تحت عناوین مختلف جرم‌انگاری شود. مبانی قانونی (به‌صورت پراکنده) در قوانین کیفری، آیین دادرسی، قانون ثبت، قانون مجازات اسلامی بخش تعزیرات ۱۳۷۵ و اصلاحات بعدی، و قوانین خاص پراکنده است.

۲) مهم‌ترین عناوین مجرمانه و مستندات قانونی

- شهادت دروغ
- مبنا: ماده ۶۵۰ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات ۱۳۷۵): شهادت دروغ نزد مقامات رسمی قضایی با سوگند، جرم و قابل مجازات است.
- نکته: عنصر قانونی ناظر بر «شهادت» است نه هر اظهار؛ باید اوصاف شهادت (از جمله اتیان سوگند و نزد مقام قضایی صالح) محقق شود.

- سوگند دروغ (یمین کاذب)
- مبنا: ماده ۶۴۹ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات): سوگند دروغ در مواردی که قانون سوگند را معتبر دانسته، جرم است.
- نکته: قلمرو آن اعم از شهادت است؛ هر جا قانون اثر حقوقی برای سوگند مقرر کرده باشد.

- کارشناسی خلاف واقع
- مبنا: ماده ۵۴۰ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات): کارشناس رسمی که برخلاف واقع نظریه بدهد قابل مجازات است.
- نکته: عنصر شغلی/سمتی ...