مصادیق ناظر به رفتارهایی است که به طور مستقیم مأموریت یا انضباط یگان را مختل می‌کند، مانند عدم تبعیت از ضوابط خدمتی در شرایط حساس. تشخیص مصداق وابسته به متن ماده، آیین‌نامه‌های خدمتی و رویه قضایی نظامی است.
تحلیل کاربردی ماده ۱۲۵ قانون جرائم نیروهای مسلح و مصادیق شایع آن

۱) چارچوب قانونی و جایگاه ماده ۱۲۵
- قانون جرائم نیروهای مسلح مصوب ۱۳۸۲ (با اصلاحات بعدی) ناظر بر جرائم اشخاص مشمول قانون وظیفه عمومی، کارکنان پایور، پیمانی و بسیج فعال در ارتباط با انجام وظایف نظامی و انتظامی است. ماده ۱۲۵ ذیل فصل «تمرد، ترک خدمت و تخلفات انضباطی/وظیفه‌ای» قرار می‌گیرد و معمولاً به «عدم اجرای اوامر»، «تخلف از دستور» یا «عدم اطاعت در امور خدمتی» مربوط است.
- عنصر قانونی: ماده ۱۲۵ عدم اجرای دستور یا خودداری از انجام وظیفه قانونی/خدمتی را جرم می‌داند؛ مجازات بر حسب نتیجه و وضعیت دستور (عادی یا در شرایط عملیات، بحران، یا حفاظت) تشدید می‌شود. در صورت تحقق نتایج زیان‌بار (اخلال در مأموریت، ایراد خسارت، تلفات)، مواد اشد مرتبط (مانند مواد راجع به تمرد، ایجاد اخلال در یگان، افشای مأموریت، یا ایراد خسارت عمدی/غیرعمدی) نیز قابل اعمال است.
- تفکیک از تمرد: تمرد (مواد ...