خلاصه پاسخ
- احراز مالکیت: تشخیص اولیه و اداریِ مالک یا متصرف رسمی/قانونی یک مال توسط مراجع ثبتی یا قضایی بر مبنای امارات و سوابق ثبتی (مثل دفتر املاک، سند رسمی، تصرفات). نتیجه آن غالباً برای تصمیمات اداری و مقدماتی است.
- اثبات مالکیت: اقامه دعوای حقوقی و اثبات حق عینی مالکیت در دادگاه بر اساس ادله قانونی (سند رسمی/عادی، شهادت، اماره ید، اقرار، کارشناسی و...). نتیجه آن صدور حکم قطعی به نفع مالکِ واقعی است.
- اسناد عادی می‌توانند در شرایطی مالکیت را اثبات کنند، اما در برابر اسناد و سوابق ثبتی رسمی، قدرت اثباتی محدود‌تر دارند و باید با قرائن و ادله تکمیلی همراه شوند. در املاک ثبت‌شده اصل بر برتری سند رسمی و دفتر املاک است.

توضیح تفصیلی
۱) تفاوت احراز و اثبات مالکیت
- احراز مالکیت:
- بیشتر ناظر به مرحله اداری/مقدماتی است؛ مانند احراز مالکیت در اداره ثبت، شهرداری، یا نزد مرجع قضایی برای صدور دستور موقت، تأمین دلیل، یا برخی تصمیمات شکلی.
- معمولاً به سوابق ثبتی (دفتر املاک، پرونده ثبتی)، سند رسمی و اماره ید (تصرف) تکیه می‌کند.
- نتیجه آن حکمی قطعی بر مالکیت نیست و می‌تواند با اقامه دعوای ماهوی نقض یا تغییر کند.
- اثبات مالکیت:
- دعوای ماهوی در دادگاه حقوقی برای صدور حکم به مالکیت. خواهان باید مالکیت خود را با ...