پاسخ کوتاه: معیارهای مجاز بودن نام خانوادگی در ایران عمدتاً توسط «قانون ثبت احوال» و «آیین‌نامه‌ها و دستورالعمل‌های سازمان ثبت احوال کشور» تعیین می‌شود و مرجع اجرا و تفسیر آن «سازمان ثبت احوال» و در صورت اعتراض، «هیات‌های حل اختلاف ثبت احوال» و نهایتاً «مراجع قضایی» هستند.

توضیح تفصیلی:
۱) مبانی قانونی اصلی
- قانون ثبت احوال مصوب ۱۳۵۵ با اصلاحات بعدی: مواد مربوط به نام و نام خانوادگی و تغییر آن، چارچوب را تعیین می‌کند. به‌ویژه:
- ماده ۲۰ به بعد (حسب اصلاحات) اصول نام‌گذاری و امکان تغییر نام/نام خانوادگی را بیان می‌کند.
- ماده ۴۱ و ۴۲ ...