کنترل هزینه‌ها در مرحله اجرای بودجه دهیاری‌ها، هم از منظر حقوق عمومی (انضباط مالی و رعایت قوانین) و هم از منظر حسابداری و نظارت (مستندسازی و گزارش‌دهی) انجام می‌شود. چارچوب کلی در قوانین و بخشنامه‌های زیر قابل اتکا است:
- قانون شهرداری و آیین‌نامه مالی دهیاری‌ها (مصوب هیئت وزیران و اصلاحات بعدی)
- قانون محاسبات عمومی کشور (به عنوان اصول راهنما در انضباط مالی)
- قانون دیوان محاسبات کشور و قانون ارتقای سلامت نظام اداری و مقابله با فساد
- دستورالعمل نحوه تنظیم، تصویب و اجرای بودجه دهیاری‌ها و بخشنامه‌های وزارت کشور/سازمان شهرداری‌ها و دهیاری‌ها

محورها و ابزارهای کنترل هزینه در مرحله اجرا

۱) التزام به اعتبار مصوب و تخصیص
- هزینه فقط در حدود ردیف‌ها و سقف اعتبار مصوب شورا و با رعایت تخصیص قابل انجام است. هرگونه جابه‌جایی اعتبار بین برنامه/فعالیت نیازمند مجوز شورا یا مرجع قانونی است.
- مستند قانونی: اصل ۵۳ قانون اساسی (وصول و پرداخت در حدود قوانین)، ماده‌های آیین‌نامه مالی دهیاری‌ها در خصوص محدودیت خرج در سقف اعتبار مصوب.

۲) تشکیل زنجیره هزینه (تعهد تا پرداخت)
- مراحل استاندارد: نیازسنجی و درخواست خرید/خدمت → استعلام بها/مناقصه حسب نصاب → تأمین و کنترل اعتبار → تعهد (انعقاد قرارداد/سفارش) → تحویل/کارکرد و تنظیم صورت‌جلسه → اعمال کسورات قانونی (مالیات، بیمه) → صدور ...