پاسخ به‌عنوان وکیل دادگستری ایران

۱) تعریف‌ها و تفاوت‌های کلیدی
- سند طِلق (مالکیت طِلق): به معنای مالکیت مطلق و آزادِ مالک نسبت به مال غیرمنقول است؛ یعنی ملک فاقد هرگونه محدودیت عینی و حقوق ثالث (رهن، حق انتفاع، ارتفاق تحمیلی مازاد بر متعارف، بازداشت، طرح‌های تملکی قطعی و…) است. در اسناد رسمی مالکیت، معمولاً قید «طِلق و آزاد» نشانه عدم وجود این قیدهاست. مبنای حقوقی: مواد ۲۲، ۴۶، ۴۷، ۴۸ قانون ثبت اسناد و املاک؛ مواد ۳۰ و ۳۱ قانون مدنی (اختیارات مالک در حدود قانون).
- وضعیت خاص دولتی: وضعیتی است که ملک اگرچه ممکن است سند رسمی داشته باشد، اما تحت تأثیر حقوق، محدودیت‌ها یا طرح‌های حاکمیتی و عمومی قرار می‌گیرد؛ مانند:
- طرح‌های عمومی و عمرانی دولت/شهرداری (قانون نحوه خرید و تملک اراضی و املاک برای اجرای برنامه‌های عمومی، عمرانی و نظامی دولت مصوب ۱۳۵۸).
- طرح‌های تفصیلی و جامع شهری، معابر و تعریض‌ها (قانون شهرداری، به‌ویژه ماده ۱۰۱ و مقررات مربوط).
- حریم‌ها و بسترهای قانونی مانند حریم راه، راه‌آهن، برق، گاز، مخابرات (قوانین خاص هر دستگاه و آیین‌نامه‌های مربوط).
- اراضی ملی/موات/بایر و انفال (اصل ۴۵ قانون اساسی، قانون ملی شدن جنگل‌ها و مراتع، قانون زمین شهری، مقررات سازمان جنگل‌ها).
- اراضی مستحدثه ساحلی و بستر و حریم رودخانه‌ها (قانون توزیع عادلانه آب و آیین‌نامه‌های مربوط).
- ثبت بازداشت، رهن به نفع بانک دولتی، یا حقوق ارتفاقی تحمیلی ناشی از طرح‌های عمومی.

در نتیجه، سند طلق ...