در نقش وکیل دادگستری ایران، به‌صورت کاربردی و مستند پاسخ می‌دهم.

۱) تعریف و تفاوت‌های “سند طِلق” با “وضعیت خاص/دولتی”
- سند طِلق: به‌معنای مالکیت مطلق و بلا‌معارض، عاری از هرگونه حق عینی ثالث (رهن، بازداشت، حق ارتفاق تحمیلی، حق انتفاع، حق عمری/رقبی/سکنی)، عاری از محدودیت‌های ثبتی یا حقوق دولتی مؤثر بر انتقال. در عرف بازار “سند طِلق” یعنی: ملک دارای سند رسمی قطعی ثبت‌شده به نام فروشنده، فاقد هرگونه بازداشت یا بازداشت موقت، فاقد رهن یا وثیقه، فاقد طرح و تعهدات عمومی سالب حق (مانند واقع شدن در حریم راه، طرح تعریض قطعی، اراضی ملی و موات احراز شده، کاربری مغایر با استفاده مورد نظر در زمان فروش).
- وضعیت خاص/دولتی: مواردی که مالکیت یا حق تصرف با محدودیت قانونی/حاکمیتی روبه‌روست یا اصل مالکیت به نفع دولت/عموم متزلزل است، مانند:
• اراضی ملی/موات و مراتع (مواد ۵۶ و بعدی قانون حفاظت و بهره‌برداری از جنگل‌ها و مراتع و قانون ملی شدن جنگل‌ها؛ رأی کمیسیون ماده ۵۶)
• اراضی و املاک واقع در طرح‌های عمرانی/عمومی (قانون نحوه خرید و تملک اراضی برای اجرای برنامه‌های عمومی، عمرانی و نظامی دولت مصوب ۱۳۵۸)
• املاک دارای ثبت وقفی (قانون تشکیلات و اختیارات سازمان اوقاف و امور خیریه؛ مواد ۵۵ و ۵۶ قانون مدنی درباره وقف)
• املاک مشمول حریم و بستر رودخانه‌ها و سواحل و حریم راه و راه‌آهن (قانون توزیع عادلانه آب؛ قانون ایمنی راه‌ها و راه‌آهن؛ آیین‌نامه‌ها)
• اراضی کشاورزی با محدودیت تغییر کاربری (قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغ‌ها)
• املاک با بازداشت قضایی/اداری یا در رهن بانک (ماده ۲۲، ۴۶، ۴۷ و ۴۸ قانون ثبت؛ آثار بازداشت در قانون اجرای احکام مدنی و قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی)

۲) شاخص‌های عملی “طِلق بودن”
- در د ...