به‌عنوان راهنمای عملی برای کمیسیون ماده ۱۶ بنیاد شهید و امور ایثارگران، ابتدا باید چارچوب صلاحیت این کمیسیون را شناخت تا بدانیم چه موضوعاتی در صلاحیت آن نیست.

مبنای حقوقی و صلاحیت کلی کمیسیون
- کمیسیون ماده ۱۶ بر اساس ماده ۱۶ قانون جامع خدمات‌رسانی به ایثارگران و آیین‌نامه‌های اجرایی بنیاد شهید تشکیل می‌شود. وظیفه اصلی آن بررسی و احراز یا رد وضعیت ایثارگری و مصادیق آن در موارد اختلاف، ابهام یا تعارض مدارک (مانند احراز شهید، جانباز، آزاده، رزمنده داوطلب و درصد جانبازی) و رسیدگی بدوی یا شبه‌قضایی به اعتراضات مرتبط با شناسایی و احراز است.
- تصمیمات این کمیسیون قابل اعتراض در هیأت‌های تجدیدنظر ذی‌ربط بنیاد و نهایتاً در دیوان عدالت اداری است (مواد ۱۰ و ۱۳ قانون دیوان عدالت اداری).

موضوعاتی که در صلاحیت کمیسیون ماده ۱۶ نیست
۱) رسیدگی به دعاوی حقوقی و کیفری عمومی
- دعاوی مسئولیت مدنی، مطالبه خسارت، دیات، جرایم جنگی یا انتظامی، جعل اسناد، کلاهبرداری و هر امر کیفری در صلاحیت محاکم عمومی یا نظامی است، نه کمیسیون.
- استناد: قانون آیین دادرسی کیفری، قانون آیین دادرسی مدنی، اصل ۱۵۶ قانون اساسی.

۲) تعیین یا تغییر قوانین و مقررات یا ایجاد امتیاز خارج از ضوابط
- کمیسیون مجاز به وضع قاعد ...