پاسخ کوتاه و کاربردی

- تعریف «حریم جاده»: حریم جاده نوار حفاظتی پیرامون راه است که برای ایمنی تردد، نگهداری راه، دید کافی، توسعه آتی، تأسیسات جانبی (زهکشی، علایم، روشنایی) و پیشگیری از ساخت‌وسازهای مزاحم در نظر گرفته می‌شود. هرگونه ایجاد بنا، دیوارکشی، غرس اشجار مرتفع، حفر چاه، تغییر شیب و استقرار تأسیسات در این ناحیه محدود یا ممنوع است و اصولاً منوط به اخذ مجوز از مرجع راهی ذی‌صلاح است.

- مبنای قانونی اصلی:
۱) آیین‌نامه حفاظتی حریم راه‌ها مصوب شورای‌عالی هماهنگی ترابری یا مقررات سازمان راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای (برای راه‌های برون‌شهری) و مصوبات شوراهای شهر/شهرداری (برای معابر شهری).
۲) قانون ایمنی راه‌ها و راه‌آهن مصوب ۱۳۴۹ و اصلاحات بعدی، و قانون احداث پروژه‌های عمرانی بخش راه و ترابری.
۳) قانون تعاریف محدوده و حریم شهر، روستا و شهرک‌ها و نحوه تعیین آن‌ها (برای حریم شهر که با حریم راه متفاوت است).
۴) قانون مدنی در باب تملک و خسارت (مواد ۳۰۸ به بعد) و قانون نحوه خرید و تملک اراضی و املاک برای اجرای برنامه‌های عمومی، عمرانی و نظامی دولت مصوب ۱۳۵۸ در صورت نیاز به تملک.
۵) قوانین و دستورالعمل‌های وزارت جهاد کشاورزی درباره تغییر کاربری اراضی کشاورزی (قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغ‌ها ...