خلاصه پاسخ
- عرض قانونی معابر در روستاها تابع طرح‌های مصوب (طرح هادی روستایی، طرح‌های تفصیلی ویژه روستایی) و ضوابط فنی وزارت راه و شهرسازی است. عرض کوچه‌ها معمولاً حداقل ۶ متر در بافت‌های جدید و متفاوت در بافت‌های موجود است، اما عدد قطعی را طرح هادی هر روستا تعیین می‌کند.
- افزایش عرض کوچه با عقب‌نشینی داوطلبانه مالک از نظر فنی ممکن است، اما برای معتبر شدن حقوقی و جلوگیری از تعارضات بعدی باید با رعایت تشریفات قانونی و ثبت در مراجع ذی‌صلاح انجام شود.
- اقدام یک‌طرفه و بدون طی مراحل قانونی، موجب ایجاد حق عمومی یا تغییر معبر نمی‌شود و می‌تواند در آینده محل اختلاف باشد.

چارچوب قانونی و ضوابط
۱) قوانین و مراجع حاکم:
- قانون تعاریف محدوده و حریم شهر، روستا و شهرک و نحوه تعیین آنها (مصوب ۱۳۸۴) و آیین‌نامه‌های مرتبط: طرح هادی روستایی مرجع اصلی تعیین معابر در محدوده روستا است.
- قانون تعاریف و ضوابط تقسیمات کشوری و مقررات دهیاری‌ها: دهیاری حسب مورد مرجع صدور مجوز ساختمانی و نظارت بر معابر در روستاهاست.
- آیین‌نامه طراحی راه‌های روستایی و ضوابط شبکه معابر روستایی (ابلاغی وزارت راه و شهرسازی): حداقل عرض معبر، حریم حفاری، شعاع قوس‌ها و پارکینگ ...