پاسخ کوتاه و عملی:

۱) اصل موضوع: اگر یکی از طرفین بی‌سواد بوده و ادعا شود طرف مقابل از بی‌سوادی او سوءاستفاده کرده (مثلاً مفاد سند را برخلاف ادعا به او نخوانده‌اند یا مفاد را خلاف توافق درج کرده‌اند)، امکان ابطال یا غیرنافذ دانستن معامله وجود دارد. مبانی:
- ماده ۱۹۹ و ۱۹۰ قانون مدنی: لزوم قصد و رضا؛ فقدان رضا یا تحقق اکراه/فریب می‌تواند موجب عدم نفوذ یا بطلان شود.
- ماده ۴۳۸ و ۴۳۹ قانون مدنی: تحقق خیار تدلیس در صورت فریب طرف مقابل.
- قواعد عمومی سوءاستفاده از جهل/بی‌سوادی با احراز فقدان آگاهی واقعی از مفاد و انتساب تقصیر یا تدلیس طرف مقابل.

۲) انکار یا تردید نسبت به امضا یا اثر انگشت:
- در دعاوی مبتنی بر اسناد عادی، اگر شخص منسوب‌الیه امضا/اثر انگشت سند را انکار یا تردید کند، خواهان باید اصالت را ثابت کند. مبنا: مواد ۲۱۶، ۲۱۸، ۲۲۱ قانون آیین دادرسی مدن ...