راهنمای حقوقی و عملی: افزودن نام فرزند به شناسنامه همسر دوم (ثبت در شناسنامه مادرخوانده/نامادری یا اصلاح شناسنامه پدر برای درج همسر دوم)

ابتدا روشن کنیم چه وضعیتی مد نظر است، چون عنوان می‌تواند به دو حالت اشاره داشته باشد:

۱) درج فرزند در شناسنامه پدر که اکنون همسر دوم دارد
- این حالت رایج است: پدر ازدواج دوم کرده و می‌خواهد فرزند (بیولوژیک خودش) در شناسنامه‌اش درج شود یا در صفحه توضیحات به‌روز گردد.
- مبنای قانونی: قانون ثبت احوال و آیین‌نامه اجرایی آن (به‌ویژه مواد مربوط به ولادت و صدور شناسنامه)، قانون حمایت خانواده ۱۳۹۱ درباره نسب و اثبات ابوت/نبوت، و قواعد مربوط به انحصار ثبت والدین واقعی در اسناد هویتی.
- نکته کلیدی: شناسنامه، والدین واقعی (پدر و مادر بیولوژیک یا قانونی) را درج می‌کند، نه «همسر پدر». بنابراین نام همسر دوم به عنوان «مادر» کودک قابل درج نیست مگر مادر واقعی باشد یا حکم سرپرستی/نسب قانونی صادر شده باشد.

۲) درج فرزند در شناسنامه همسر دوم (نامادری) به عنوان فرزند
- از نظر حقوق ایران، فقط پدر و مادر قانونی/بیولوژیک در قسمت «نام پدر/مادر» شناسنامه فرزند درج می‌شوند. همسر دوم پدر به عنوان «مادر» قابل درج نیست.
- تنها استثناء: در صورتی که با حکم قطعی دادگاه ...