پاسخ به‌صورت راهنمای عملی برای بخشدار، با استناد به قوانین و مقررات مرتبط:

۱) مبانی قانونی و الزامات عمومی
- قانون شوراهای اسلامی کشور و انتخابات آنها (مصوب ۱۳۷۵ و اصلاحات بعدی): اداره امور دهیاری‌ها با تصویب و نظارت شورای اسلامی روستا است و انتخاب دهیار توسط شورای اسلامی روستا صورت می‌گیرد و انتصاب/صدور حکم دهیار منوط به تأیید مقامات بالادست (طبق آیین‌نامه‌ها) است. بخشدار نقش نظارتی و تطبیق با قوانین و مقررات را دارد.
- آیین‌نامه اجرایی دهیاری‌ها (مصوب هیأت وزیران): شرایط احراز، فرآیند انتخاب، صدور حکم، وظایف و نظارت بر دهیار را تبیین می‌کند. مواد این آیین‌نامه درباره شرایط عمومی، ممنوعیت‌ها و نحوه رسیدگی به تخلفات دهیار راهنمای سنجش تعارض منافع هستند.
- قانون منع مداخله وزراء و نمایندگان مجلس و کارکنان دولت در معاملات دولتی و کشوری (مصوب ۱۳۳۷): اصل منع مداخله و ممنوعیت انعقاد قرارداد با اشخاص ذی‌نفوذ یا مستخدمین دولت و بستگان آنان را بیان می‌کند. این اصول به‌صورت قیاسی در جلوگیری از تضاد منافع مؤثر است.
- قانون ارتقای سلامت نظام اداری و مقابله با فساد (مصوب ۱۳۹۰): بر شفافیت، اجتناب از تعارض منافع و افشای آن تأکید دارد.
- بخشنامه‌ها و دستورالعمل‌های تعارض منافع سازمان اداری و استخدامی کشور و وزارت کشور: در سال‌های اخیر دستورالعمل‌های تعارض منافع در حوزه مدیریت شهری و روستایی ابلاغ شده که معیارهای شناسایی و مدیریت تعارض را معین می‌کند. (بخشدار باید آخرین ابلاغیه‌های وزارت کشور/استانداری را اخذ و ملاک عمل قرار دهد.)

۲) تعریف و انواع تعارض منافع در انتخاب دهیار
- تعارض منافع واقعی: زمانی که عضو شورای روستا یا بخشدار یا مقام مؤثر در تأیید دهیار، خود یا بستگان درجه یک/دو، ذی‌نفع مستقیم انتخاب فرد خاص هستند ...