پاسخ کوتاه: شوراهای اسلامی روستا مرجع اصلی انتخاب و عزل دهیار هستند و دهیار به‌عنوان «عامل اجرایی شورای روستا» محسوب می‌شود. بخشدار نقش «نظارتی ـ حاکمیتی» و «تأیید قانونی» دارد، نه انتخاب‌کننده. بنابراین بخشدار نمی‌تواند به‌جای شورا دهیار تعیین کند یا در تصمیم شورا مداخله سلیقه‌ای نماید؛ اما می‌تواند در چارچوب قانون و به استناد تخلف یا فقدان شرایط قانونی از تأیید خودداری یا درخواست تجدیدنظر و اقدامات قانونی بعدی را پیگیری کند.

چارچوب قانونی و اختیارات

۱) مرجع انتخاب دهیار
- ماده ۶۹ و ۷۱ قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران (مصوب ۱۳۷۵ با اصلاحات بعدی): شورای اسلامی روستا وظایف اداره امور محلی را بر عهده دارد و می‌تواند برای حسن اداره روستا دهیار انتخاب کند. دهیار عامل اجرایی شورا و مسئول اجرای مصوبات شورا و اداره امور دهیاری است.
- آیین‌نامه اجرایی دهیاری‌ها (مصوبه هیأت وزیران ۱۳۷۷ و اصلاحات بعدی): نحوه انتخاب، شرایط، وظایف و عزل دهیار را تبیین کرده است.

۲) نقش ...