پاسخ کوتاه: بله، در اغلب موارد حضور یکی از والدین (معمولاً پدر به‌عنوان ولی قهری یا مادر با ارائه مدارک لازم) برای ثبت ولادت و دریافت شناسنامه الزامی است؛ اما در صورت عدم امکان حضور، می‌توان از نماینده قانونی با وکالت‌نامه رسمی یا قیم/امین استفاده کرد. ثبت ولادت در شهری غیر از محل اقامت نیز اصولاً بلامانع است، مشروط به رعایت مقررات و ارائه مدارک.

توضیح حقوقی و مستندات:
- مبنای قانونی: مواد ۱۲ تا ۱۹ قانون ثبت احوال، آیین‌نامه اجرایی قانون ثبت احوال، و مواد مرتبط با ولایت قهری در قانون مدنی (به‌ویژه مواد ۱۱۸۰ و بعد).
- تکلیف اعلام ولادت: مطابق ماده ۱۲ قانون ثبت احوال، اعلام واقعه ولادت و اخذ شناسنامه در مهلت قانونی از تکالیف «پدر، مادر، ج ...