راهنمای کاربردی بند (۳) ماده ۴۲۶ قانون آیین دادرسی مدنی – شرایط احراز «تعارض مؤثر»

مستند قانونی:
- ماده ۴۲۶ ق.آ.د.م موارد اعاده دادرسی را برمی‌شمرد. طبق بند (۳): «چنانچه حکم با حکم قطعی دیگری در همان موضوع و بین همان اصحاب دعوا و از همان جهت متعارض باشد» اعاده دادرسی پذیرفته است.
- مواد مرتبط: ۴۲۷ (مهلت‌ها)، ۴۲۸ (مرجع تقدیم)، ۴۳۱ و ۴۳۲ (جهات و آثار)، ۳۳۰ و ۳۳۱ (اعتبار امر مختوم/حجیت امر قضاوت‌شده به عنوان مبنا).

شرایط احراز «تعارض مؤثر» در بند (۳):
برای پذیرش اعاده دادرسی به استناد بند (۳)، جمع شرایط زیر لازم است. فقدان هر یک، معمولاً موجب رد درخواست می‌شود.

۱) قطعی بودن هر دو رأی
- هر دو حکم باید قطعی باشند (نسبت به اصحاب و مورد دعوا). کافی نیست یکی قطعی و دیگری بدوی باشد.
- قطعی بودن ممکن است حکمی یا موضوعی باشد (به‌موجب انقضای مهلت یا عدم قابلیت تجدیدنظر).
مستند: مفهوم مخالف ماده ۴۲۶ و رویه غالب محاکم.

۲) اتحاد اصحاب دعوا
- طرفین در هر دو پرونده باید همان اشخاص باشند و در همان سمت دادرسی (خواهان/خوانده یا قائم‌مقام قانونی).
- تغییر سمت طرفین، یا دخالت شخص ثالثِ جدید، غالباً اتحاد را مخدوش می‌کند؛ اما قائم‌مقامی (ورثه، منتقل‌ ...