پاسخ کوتاه و کاربردی:

۱) اثر حکم ابطال معامله فضولی
- اصل موضوع: مطابق مواد ۲۴۷ تا ۲۶۳ قانون مدنی، معامله فضولی تا زمان تنفیذ مالک «غیرنافذ» است و با امتناع مالک یا صدور حکم ابطال، از ابتدا بی‌اعتبار تلقی می‌شود (اثر قهقرایی).
- نتیجه: خریدارِ طرف معامله فضولی، مالک نمی‌شود و هرگونه انتقالات بعدی مبتنی بر آن نیز بی‌اعتبار است مگر ذی‌نفع مستقل و با حسن‌نیت که حمایت‌های خاص ثبتی شاملش شود (استثنائات محدود).

۲) وضعیت سند رسمی و دفتر املاک پس از حکم
- اگر انتقال فضولی با سند رسمی ثبت شده باشد:
- ذی‌نفع (مالک واقعی) باید پس از قطعیت حکم ابطال، گواهی قطعیت را به اداره ثبت ارائه کند و درخواست اصلاح/ابطال ثبت نماید.
- مبنای اقدام ثبت: ماده ۱ و ۲ قانون ثبت و مقررات مربوط به «اصلاح اشتباهات ثبتی» و «اجرای مفاد آراء قضایی»؛ همچنین ماده ۲۲ قانون ثبت (مالکیت کسی معتبر ...