### ۱) تعریف و تفاوت «صلح بلاعوض» و «صلح معوض»
صلح در حقوق ایران یک «عقد» است و می‌تواند برای رفع تنازع یا حتی معامله و نقل‌وانتقال به‌کار رود. (قانون مدنی، مواد ۷۵۲ به بعد)

#### الف) صلح بلاعوض
- یعنی متصالح (گیرنده) در برابر صلح، عوض/مابه‌ازایی نمی‌دهد.
- از نظر ماهیت، در عمل بسیار به هبه نزدیک است (هرچند عنوانش صلح است)، و همین شباهت در بحث رجوع اثرگذار می‌شود.

#### ب) صلح معوض
- یعنی مصالح (واگذارکننده) در مقابل صلح، عوض مشخصی دریافت می‌کند (پول، مال، انجام تعهد، اسقاط حق، یا هر منفعت قابل تقویم).
- از نظر تحلیل حقوقی به یک معامله دوطرفه (معوض) نزدیک می‌شود و اصولاً ثبات بیشتری دارد.

---

### ۲) اثر تفاوت‌ها بر «امکان رجوع»
اصل کلی در عقود این است که عقد لازم بدون مجوز قانونی یا شرط قراردادی قابل برهم زدن نیست.
صلح به‌طور معمول عقد لازم تلقی می‌شود و از این جهت با هبه فرق دارد (قانون مدنی، ماده ۷۵۲ و نیز قواعد کلی لزوم).

#### الف) رجوع در صلح بلاعوض
- اگرچه صلح غالباً لازم است، اما در رویه و عمل، ...