در مقام یک وکیل، آنچه در عمل برای دریافت زمین از بنیاد مسکن انقلاب اسلامی و سپس تعهدات ساخت (از جمله مهلت‌ها و پیامدهای تأخیر) با آن مواجه می‌شوید، چنین است:

۱) چارچوب حقوقی و مراجع اصلی
- قوانین و مقررات بالادستی:
- قانون ساماندهی و حمایت از تولید و عرضه مسکن مصوب ۱۳۸۷ و آیین‌نامه‌های اجرایی آن.
- قانون زمین شهری (مصوب ۱۳۶۶) و آیین‌نامه اجرایی آن (در موارد مرتبط با اراضی داخل محدوده شهرها).
- قانون تعاریف محدوده و حریم شهر، روستا و شهرک‌ها و نحوه تعیین آنها (مصوب ۱۳۸۴) و ضوابط شورایعالی شهرسازی و معماری.
- ضوابط و دستورالعمل‌های داخلی بنیاد مسکن انقلاب اسلامی (بخشنامه‌های واگذاری اراضی، توافق‌نامه‌های سه‌جانبه با راه و شهرسازی/استانداری و شهرداری‌ها/دهیاری‌ها).
- اسناد قراردادی:
- موافقت‌نامه/قرارداد واگذاری زمین با بنیاد مسکن (یا شرکت/نهاد تابعه) که تعهدات، مهلت احداث، وجه التزام، امکان فسخ/استرداد را مشخص می‌کند.
- پروانه ساختمانی از شهرداری یا دهیاری (حسب داخل یا خارج از محدوده شهر).

۲) شرایط احراز و مدارک برای دریافت زمین
- احراز واجد شرایط بودن:
- عدم سابقه مالکیت زمین یا واحد مسکونی به نام متقاضی و همسر طی یک بازه زمانی معین (معمولاً از تاریخ مشخص؛ طبق دستورالعمل‌های طرح نهضت ملی مسکن یا طرح‌های روستایی).
- تأهل یا سرپرست خانوار بودن (به‌جز استثنائات).
- بومی بودن در منطقه هدف طبق ضوابط استانی.
- نداشتن بدهی معوق بانکی دولتی در برخی طرح‌ها.
- مدارک معم ...