در دعاوی استرداد (مثل استرداد لاشه چک/سفته/سند، استرداد مال، استرداد ضمانت‌نامه یا هر “استرداد”ی که معمولاً با درخواست دستور موقت/تأمین خواسته همراه می‌شود) دادگاه ممکن است از خواهان «خسارت احتمالی» بگیرد؛ یعنی وجهی که برای جبران خسارت احتمالی خوانده در صورت بی‌حقی خواهان، تودیع می‌شود. مبنای کلی آن در قانون آیین دادرسی مدنی و مقررات مربوط به دستور موقت و تأمین خواسته است (مواد مربوط به دستور موقت و تأمین، که اخذ تأمین/خسارت احتمالی را پیش‌بینی کرده‌اند). همچنین اگر درخواست شما در قالب اعسار از هزینه دادرسی مطرح شود، قواعد قانون اعسار و مواد مربوط در آیین دادرسی مدنی حاکم است.

## ۱) «معافیت از پرداخت خسارت احتمالی» عملاً چگونه قابل طرح است؟
### الف) اگر موضوع «هزینه دادرسی» باشد (نه خسارت احتمالی)
اگر دادگاه هزینه‌های دادرسی/تجدیدنظرخواهی/واخواهی… را از شما بخواهد، راه درست دادخواست اعسار از هزینه دادرسی است.
- مبنای قانونی: قانون اعسار و مواد اعسار در آیین ...