در دعاوی استرداد (اعم از استرداد مال/وجه/اسناد و…)، وقتی خواهان هم‌زمان یا قبل از رسیدگی ماهوی درخواست تأمین خواسته یا دستور موقت می‌دهد، دادگاه معمولاً برای جبران خسارات احتمالی خوانده، خواهان را ملزم به سپردن خسارت احتمالی (تضمین) می‌کند. پرسش شما درباره «معافیت عملی» از این تضمین و نقش «قدرت ادله و بینه» در تعیین میزان آن است.

## ۱) مبنای قانونی خسارت احتمالی
- تأمین خواسته: به موجب مواد ۱۰۸ تا ۱۲۰ قانون آیین دادرسی مدنی، دادگاه می‌تواند برای حفظ حق ادعایی خواهان، قرار تأمین خواسته صادر کند.
- الزام به سپردن خسارت احتمالی: اصل بر این است که دادگاه برای صدور قرار، از خواهان تضمین خسارت احتمالی می‌گیرد؛ اما در مواردی قانوناً نیازی به تودیع نیست یا امکان کاهش/تعدیل وجود دارد. (ملاک از مواد ۱۰۸، ۱۱۰ و ۱۱۹ ق.آ.د.م)

> نکته: عنوان دقیق «معافیت از خسارت احتمالی» در عمل یعنی: الف) شمول یکی از موارد قانونیِ عدم‌لزوم تودیع یا ب) کاهش میزان تضمین یا پ) تبدیل تضمین به شیوه کم‌هزینه‌تر.

## ۲) موارد عملیِ معافیت (یا بی‌نیازی) از تودیع خسارت احتمالی
مهم‌ترین مسیرهای عملی:

### الف) داشتن «مستند قوی رسمی/لازم‌الاجرا» (بی‌نیازی ...