پاسخ کوتاه: وکالت در ایران به‌سرعت تحت‌تأثیر هوش مصنوعی قرار می‌گیرد. وکیل مؤثر آینده باید (۱) سواد فناورانه و داده‌ای، (۲) مهارت نظارت و ارزیابی ابزارهای هوش مصنوعی، (۳) تسلط بر حریم خصوصی و مالکیت فکری، (۴) مهارت مدیریت ریسک و انطباق، و (۵) اخلاق حرفه‌ای دیجیتال داشته باشد. مقررات‌گذاری نیز به‌سمت نظام مسئولیت مبتنی بر «نظارت انسانی معنادار»، شفافیت الگوریتمی، صیانت از داده‌ها، و استانداردهای دادرسی منصفانه حرکت می‌کند.

تحلیل حقوقی و مقرراتی در ایران:
- چارچوب فعلی: قانون آیین دادرسی مدنی و کیفری، قانون تجارت الکترونیکی ۱۳۸۲ (ماده ۵، ۶، ۷ درباره داده‌پیام و امضای الکترونیکی)، قانون جرایم رایانه‌ای ۱۳۸۸ (حفاظت از داده‌ها، دسترسی غیرمجاز)، قانون حمایت از حقوق مولفان و مصنفان و هنرمندان ۱۳۴۸ و قانون ترجمه و تکثیر ۱۳۵۲ (مالکیت فکری محتوا)، و اصول کلی حاکم بر محرمانگی وکلا در لایحه قانونی استقلال کانون وکلا و آیین‌نامه‌های انتظامی. اگرچه مقرره خاص «هوش مصنوعی» هنوز تصویب نشده، این قوانین چارچوبی برای استفاده مسئولانه فراهم می‌کنند.
- روند جهانی مؤثر بر ایران: مقرره هوش مصنوعی اتحادیه اروپا (EU AI Act)، راهنماهای شورای اروپا درباره عدالت الگوریتمی، اصول OECD برای AI، و رهنمودهای ABA در آمریکا بر مفهوم مسئولیت حرفه‌ای و شفافیت الگوریتمی تأکید دارند. احتمال همگرایی تدریجی استانداردهای داخلی با این اصول وجود دارد، به‌ویژه در حوزه قضا، اسناد رسمی و سلام ...