پاسخ کوتاه و کاربردی

- ماهیت «مهر دهیاری»: مهر و امضای دهیاری (یا شورای اسلامی روستا) صرفاً دلالت بر صدور یا گواهی یک امر اداری/محلی دارد و به‌خودی‌خود سند مالکیت ایجاد نمی‌کند. در دعاوی ملکی، مهر دهیاری می‌تواند قرینه و اماره بر وقوع برخی وقایع محلی (مثلاً تصرفات، حدود عرفی، قدمت بنا، تأییدیه استعلامات محلی) باشد، اما جایگزین اسناد رسمی ثبتی یا حکم دادگاه نمی‌شود.

- جایگاه حقوقی در قانون:
- ماده ۱۲۸۴ قانون مدنی: سند هر نوشته‌ای است که در مقام دعوی یا دفاع قابل استناد باشد.
- ماده ۱۲۸۶ قانون مدنی و مواد ۹۲ تا ۹۵ قانون ثبت اسناد و املاک: سند رسمی، سندی است که نزد مأمور رسمی در حدود صلاحیت و با رعایت مقررات تنظیم شود.
- دهیار مأمور رسمی ثبت معاملات و نقل‌وانتقال املاک نیست؛ بنابراین نوشته‌ها و گواهی‌های ممهور به مهر دهیاری، «سند رسمی مالکیت» محسوب نمی‌شوند و در زمره اسناد عادی/اداری قرار می‌گیرند، مگر در حدود صل ...