پاسخ کوتاه و کاربردی
- مرجع تخصصی برای رسیدگی به اشکالات و اختلافات ثبتی (از جمله جانمایی اشتباه در املاک روستایی)، «هیئت نظارت ثبت» است. این هیئت بر اساس ماده ۶ قانون ثبت و مواد ۹ و ۲۵ قانون ثبت و ماده ۱ قانون اصلاح پاره‌ای از مواد قانون ثبت و قانون دفاتر اسناد رسمی (۱۳۵۱) و آیین‌نامه‌های مرتبط، صلاحیت رسیدگی اداری-ثبتی دارد.
- اگر اشتباه در نقشه ثبتی، تحدید حدود، حدود و حقوق ارتفاقی، یا تعارض در حدود با املاک مجاور باشد، ابتدا از مسیر اداری در اداره ثبت محل و سپس در هیئت نظارت پیگیری می‌شود. آرای هیئت نظارت قابل شکایت در شورای عالی ثبت (شاخه ثبتی) و در برخی موارد در دیوان عدالت اداری است.
- اگر اختلاف ماهوی مالکیت یا تصرف مطرح باشد (نه صرفاً اشتباه ثبتی/فنی)، مرجع، دادگاه عمومی حقوقی است و ثبت مکلف به تبعیت از حکم قطعی دادگاه خواهد بود.

شرح سازوکار و نقش هیئت/کمیسیون‌های ثبت
۱) هیئت نظارت ثبت (موضوع ماده ۶ قانون ثبت)
- ترکیب: رئیس اداره ثبت محل، قاضی دادگستری معرفی‌شده توسط رئیس قوه قضائیه یا رئیس کل دادگستری استان، و کارشناس/مسئول فنی ثبتی (بر حسب ساختار روز). در عمل ریاست با قاضی عضو هیئت است.
- صلاحیت‌ها:
- رسیدگی به اشتباهات مؤثر در ثبت: اشتباه در تحدید حدود، ترسیم نقشه، درج مختصات، تطبیق نقشه کاداستر با وضع ...