پاسخ حقوقی – تبصره ۳ ماده ۲ قانون ملی شدن جنگل‌ها و مراتع: معیارهای تشخیص با تأکید بر پوشش گیاهی و سابقه احیا

۱) متن و جایگاه تبصره ۳ ماده ۲
- قانون ملی شدن جنگل‌ها و مراتع (مصوب ۱۳۴۱) اصل ملی‌بودن جنگل‌ها و مراتع و اراضی جنگلی را اعلام می‌کند. تبصره ۳ ماده ۲ به‌طور خاص به اراضی‌ای می‌پردازد که سابقه کشت و احیا داشته‌اند و می‌تواند آن‌ها را از شمول ملی‌بودن خارج کند؛ مشروط بر احراز شرایط قانونی.
- گرچه عبارات دقیق در چاپ‌ها و تفاسیر ممکن است اندکی تفاوت ادبی داشته باشد، قدر متیقن این است که: اگر زمینی در محدوده عرفی-طبیعی جنگل/مرتع واقع باشد ولی ذی‌نفع قبل از تاریخ مبنا (معمولاً ۱۶/۰۱/۱۳۴۱ یا تاریخ‌های مقرر در آیین‌نامه‌های بعدی) آن را احیا و به کشت تبدیل کرده باشد و این احیا استمرار و آثار عینی داشته باشد، می‌تواند از شمول ملی‌شدن مستثنا تلقی گردد.

۲) نقش پوشش گیاهی در تشخیص جنگل/مرتع بودن
- معیار اصلی: وضع فعلی و تیپ پوشش گیاهی طبیعی (اعم از درختی، درختچه‌ای، مرتعی) که نشان‌دهنده کاربری طبیعی سرزمین است. مستندات:
- قانون حفاظت و بهره‌برداری از جنگل‌ها و مراتع ۱۳۴۶ و اصلاحات بعدی (به‌ویژه تعریف جنگل/مرتع و صلاحیت تشخی ...