پاسخ کوتاه: در مجتمع‌های مسکونی/تجاری، «اساسنامه» سند بالادستی، پایدار و تعیین‌کننده ساختار و حدود اختیارات است؛ «آیین‌نامه داخلی» سند اجراییِ جزئی‌تر برای نحوه اداره روزمره است. تغییر اساسنامه معمولاً تشریفات سخت‌تری دارد و باید با رأی اکثریت‌های قوی‌تری تصویب شود، در حالی که آیین‌نامه داخلی با تشریفات سبک‌تر و توسط مجمع یا حتی هیأت‌مدیره (در حدود اختیاراتی که اساسنامه داده) قابل تصویب/اصلاح است.

توضیح حقوقی و عملی:

۱) مبنای قانونی
- قانون تملک آپارتمان‌ها مصوب ۱۳۴۳ و آیین‌نامه اجرایی آن (مصوب ۱۳۴۷ و اصلاحات) چارچوب اداره ساختمان را تعیین می‌کند. مواد ۶ تا ۱۴ آیین‌نامه اجرایی به مدیر/مدیران، مجمع عمومی، نحوه تصمیم‌گیری، سهم شارژ، هزینه‌های مشترک، صندوق، و دفاتر مالی می‌پردازد.
- این قوانین «اساسنامه» را به‌صراحت نام نمی‌برند اما اجازه می‌دهند مجمع عمومی برای حسن اداره ساختمان مصوباتی داشته باشد و نحوه اداره را تعیین کند. در عمل، مجتمع‌ها یک سند مادر تحت عنوان «اساسنامه/میثاق مجتمع» تصویب می‌کنند و برای امور عملیاتی یک «آیین‌نامه داخلی» می‌نویسند؛ هر دو تا جایی معتبرند که با قانون و آیین‌نامه اجرایی مغایرت نداشته باشند. اصل ...