راهنمای عملی خرید و فروش زمین‌های متعلق به منابع طبیعی؛ در صورت تعارض با تشخیص ملی بودن چه باید کرد؟

۱) اصل ماجرا: زمین «ملی/منابع طبیعی» قابل خرید و فروش خصوصی نیست
- مطابق ماده ۴۵ قانون اساسی و مواد ۱، ۲ و ۵۶ قانون حفاظت و بهره‌برداری از جنگل‌ها و مراتع، اراضی جنگلی و مرتعی ملی جزء انفال و در اختیار حکومت (سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری کشور) هستند و نقل‌وانتقال خصوصی آنها ممنوع است.
- رأی وحدت رویه و رویه قضایی نیز بر بطلان معاملات اشخاص نسبت به اموال عمومی/انفال تأکید دارد. بنابراین اگر تشخیص ملی بودن قطعی شود، هرگونه مبایعه‌نامه خصوصی نسبت به آن زمین از اساس باطل است و حتی تنظیم سند رسمی ممکن نیست.

۲) تشخیص ملی بودن چگونه اعلام می‌شود؟
- مرجع اداری: ادارات منابع طبیعی (نمایندگی سازمان جنگل‌ها) به استناد ماده ۵۶ قانون حفاظت و بهره‌برداری، اراضی را ملی تشخیص می‌دهند و آگهی تشخیص منتشر می‌شود.
- مرجع ثبتی: در اجرای ماده ۹ قانون افزایش بهره‌وری بخش کشاورزی و منابع طبیعی و مقررات ثبت، موضوع به ادارات ثبت برای اعمال در سوابق ثبتی منعکس می‌شود.
- در نتیجه، اگر زمینی در لیست اراضی ملی قرار گیرد، نقل‌وانتقال آن با مشکل مواجه می‌شود و ثبت رسمی منتفی خواهد شد مگر اعتراض مؤثر صورت گیرد.

۳) اگر با «ملی بودن» معترض هستید چه کنید؟
الف) مهلت و مرجع اعتراض
- ماده ۵۶ ق ...