به طور خلاصه: انتخاب بین فسخ قرارداد و طرح دعوای الزام به انجام تعهد، یک تصمیم راهبردی است که باید بر مبنای هدف تجاری/حقوقی شما، امکان‌پذیری اجرای عین تعهد، وضعیت تقصیر طرف مقابل، و هزینه-فایده‌ی دادرسی اتخاذ شود. در بسیاری از معاملات، زمانی که اجرای عین تعهد ممکن و برای شما ارزشمندتر از دریافت خسارت یا پایان دادن به رابطه قراردادی است، دعوای الزام به انجام تعهد بر فسخ ارجح است. در مقابل، وقتی اجرای عین تعهد ناممکن یا بی‌فایده شده، یا نقض اساسی رخ داده و شما می‌خواهید از قرارداد خارج شوید، فسخ مناسب‌تر است.

چارچوب قانونی و نکات کلیدی

۱) اصل لزوم قراردادها و الزام به اجرا
- ماده ۲۱۹ قانون مدنی: عقود لازم را نمی‌توان جز به رضای طرفین یا به سبب قانونی برهم زد. این اصل، مبنای ارجحیت اجرای تعهد بر برهم‌زدن آن است.
- ماده ۲۲۱ و ۲۲۲ قانون مدنی: متعهد در صورت عدم ایفای تعهد، مسئول خسارت است و دادگاه می‌تواند به درخواست متعهدله، متعهد را به انجام تعهد ملزم کند؛ در صورت امکان، انجام تعهد به خرج متعهد نیز قابل صدور است.
- ماده ۲۲۶ و ۲۲۷: مطالبه خسارت/الزام وقتی امکان‌پذیر است که عدم ایفای تعهد ناشی از قوه قاهره یا علت خارج از اختیار متعهد نباشد و شرایط مطالبه فراهم باشد.

۲) فسخ قرارداد و حدود ...