به‌عنوان وکیل دادگستری در ایران، خلاصه‌ای عملی از مقررات مرخصی استحقاقی و استعلاجی کادر درمان (اعم از کارکنان رسمی/پیمانی موضوع قوانین خاص، و همچنین نیروهای مشمول قانون کار) ارائه می‌دهم. توجه: منبع حاکم بر رابطه استخدامی شما مهم است؛ اگر پرسنل وزارت بهداشت، دانشگاه‌های علوم پزشکی یا بیمارستان‌های دولتی هستید، عمدتاً تابع قانون مدیریت خدمات کشوری و آیین‌نامه‌های داخلی هستید؛ اگر در بیمارستان/کلینیک خصوصی با قرارداد کار هستید، غالباً مشمول قانون کار و تامین اجتماعی خواهید بود.

۱) مرخصی استحقاقی
- مشمولان قانون کار:
- میزان مرخصی سالانه: ۲۶ روز کاری در سال (ماده ۶۴ قانون کار) + ۴ روز جمعه‌ها که عملاً مرخصی قابل استفاده نیست مگر در شیفت‌بندی خاص. در کارهای سخت و زیان‌آور: ۳۵ روز کاری در سال (تبصره ماده ۶۴).
- نحوه استفاده: حداقل یک‌بار در سال باید از یک‌بار مرخصی ۹ روزه متوالی استفاده شود مگر توافق خلاف (ماده ۶۹).
- انتقال به سال بعد: حداکثر ۹ روز از مانده مرخصی قابل انتقال به سال بعد است؛ مازاد آن باید پرداخت شود یا بسوزد حسب توافق/عرف (ماده ۶۶). در عمل، مازاد بر ۹ روز غالباً ذخیره و در قطع همکاری تسویه می‌شود.
- تعطیلات رسمی و جمعه‌ها جزو مرخصی استحقاقی محسوب نمی‌شود (ماده ۶۲ و ۶۴).
- حقوق و مزایا: ایام مرخصی است ...